MACHINE IN DE KIJKER: Koeckhoven.net Eco: de Ecoploeg die niet ploegt en ook niet roert

Tekst: René Koerhuis, Seppe Deckx   •   Beeld: René Koerhuis, Mouton-Agri, Arnold Pit

Bij Koeckhoven.net vind je geen reguliere machines en werktuigen maar alleen bijzondere of misschien wel eigenaardige. Buiten de inruil om dan. En ook die inruilmachines sluiten aan bij het betoog van de familie.

“Gebruik maar Koeckhoven.net als bedrijfsnaam zodat er geen verwarring ontstaat met onze familienaam”, is waar Frans Koeckhoven zijn verhaal mee start. Dat verhaal kun je ook gerust zien als een betoog, want de bevlogenheid straalt er direct vanaf. Zoon Jur, die het familiebedrijf inmiddels runt, schuift ook kort aan tijdens de koffie maar duikt na het geven van wat uitleg al snel weer de werkplaats in.

Kleine markt bedienen

Het is fascinerend hoe Frans Koeckhoven vertelt over de aanleiding om zelf te starten met het ontwikkelen en produceren van verschillende machines en werktuigen zoals de Ecoploeg, de rotorkopeg met Samurai messen of de eigen zaaimachine. Het is een aanleiding die bij menig constructie- en landbouwmechanisatiebedrijf én bij menig teler en loonwerker ongetwijfeld herkenning oproept. “De kleigrond hier rond Ursem (Noord-Holland) in de Schermerpolder is uitdagend en de dunne teeltlaag vraagt om heel specifieke mechanisatie.” Jur vult aan: “90 procent van de landbouwgrond ter wereld bestaat uit zandgrond met stenen. Van de overige 10 procent is de helft kleigrond waarop alleen schapen kunnen grazen, en de andere helft is geschikt voor landbouw. Dus ja, dan is telen op kleigrond een dusdanig kleine niche dat grote fabrikanten daar geen specifieke machines en uitvoeringen voor ontwikkelen. En van de fabrikanten die dat wel doen en deden, is een deel na een overname ermee gestopt.”

Frans: “Op reguliere diepte ploegen ofwel dieper werken is relatief eenvoudig. De scharen gaan makkelijk de grond in en je hebt meer marge, meer speelruimte om eventuele fouten en problemen op te lossen. Precies dat betoogde ik aanvankelijk ook als monteur en vertegenwoordiger bij mechanisatiebedrijven. Tegelijkertijd ontstaat er een ploegzool, leg je mest en gewasresten te diep weg voor aerobe afbraak en beïnvloed je de capillaire werking in de bouwvoor. Eigenlijk zou je dus niet meer regulier moeten ploegen en/of spitten. Maar ja, welke grondbewerking voer je dan voorafgaand aan poten, planten en zaaien uit?”

Gezien van voren toont zich de centrale aanspanning het beste, hier op een Eco-JK model. Koeckhoven.net ontwikkelde ook de kop door; het schuifframe direct erachter is voor aanpassing aan het aantal scharen.

NKG als in niet roeren

En toch was de reden om op zoek te gaan naar een vervanger van de reguliere ploeg op het eigen akkerbouwbedrijf een praktische en geen agronomische, zo vertelt Jur. “We ploegden altijd 18 centimeter diep met een trekker op smalle ploegbanden. Die banden moesten we daarna telkens wisselen voor brede lagedruk banden en daar wilden we vanaf. Ook zagen we de structuur van de grond achteruit gaan. Een vierschaar ploeg waarmee je bovenover kunt ploegen was toen echter nog niet verkrijgbaar, en zo kwamen we zo’n 10 jaar geleden bij toeval bij de Spaanse machinefabrikant Ovlac terecht. Zij konden een 3 meter brede ecoploeg leveren voor bovenover ploegen. Eentje met een goed basisframe en vervaardigd uit een kwalitatief goede staalsoort.”

Frans vervolgt: “Die ploeg paste echter onvoldoende goed bij onze grond en onze wensen. Terugleveren aan de fabrikant was geen optie en zo startte de ontwikkeling van de Koeckhoven.net ploeg/ecoploeg.” Om vervolgens gelijk aan te geven dat ecoploeg niet de voorkeursbenaming is… “Met de kennis van nu dan.”

Dat zit zo”, vertelt Frans: “Teelt- en bodemtechnisch is niet kerende grondbewerking, NKG, de beste methode. Elke teler die NKG toepast, weet dat onkruidbestrijding zonder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen de grootste uitdaging is doordat de groei van de cultuurplant achterloopt op die van het onkruid. En zaai je suikerbieten en/of uien, dan kan het zaad opgegeten worden door het bodemleven. Schoon beginnen door de grond minimaal te keren of eigenlijk niet te roeren, dat is het mooist. Precies dat doen we met onze Eco. Uiteraard sta je dan met 1-0 voor op de onkruiddruk. Ook kun je zo netter schoffelen en wiedeggen.”

Anders dan anders

Koeckhoven had al constructie-ervaring met het aanpassen en doorontwikkelen van een rotorkopeg en startte een jaar later met het aanpassen van de Ovlac-ploeg. Er kwam bij de doorontwikkeling onder meer een centrale aanspanning “omdat een in het midden getrokken ploeg geen treklijninstelling behoeft”, één of eigenlijk twee typen risters en de variabele snijbreedte werd optioneel. “Variabele snijbreedte is ontwikkeld om een niet rechte ploegvoor recht te maken en voor het afploegen. Bij de doorontwikkeling van onze ploegen is dit niet meer nodig en is de laatste voor eenvoudig en netjes af te werken. Ook de ploegvoor blijft altijd recht.”

Hoewel op reguliere diepte ploegen niet past binnen de filosofie van Koeckhoven, begrijpt men de wens om op verschillende dieptes te willen ploegen en dus kun je bij een ploeg van Koeckhoven.net natuurlijk ook de werkdiepte aanpassen. “En wel zo snel dat je het ook daadwerkelijk doet in de praktijk.”

Twee typen risters

Er is keuze uit twee typen risters: het Eco-FK rister en het Eco-JK rister. FK staat voor Frans Koeckhoven en JK voor Jur Koeckhoven. Het FK-rister komt qua samenstelling en vorm het dichtst bij het oorspronkelijke Ovlac-rister, ploegt 35 tot 38 centimeter breed en 5 tot 30 centimeter diep en is vooral geschikt voor lichte grondsoorten. Leverbaar met 6 tot 11 scharen en de meeste gebruikers kiezen voor 8 scharen. Het rister kenmerkt zich volgens de fabrikant door een wat open en grof verkruimeld ploegbeeld dat niet iedere teler als ideaalbeeld ziet. Optioneel zijn een treklijnverstelling en een uitvoering voor ploegen in de voor.

Het JK-rister is wat minder rond en hoog en wat langer van vorm en gericht op zwaardere grondsoorten. De snijbreedte is 31,5 tot 35 centimeter en je ploegt er met 6 tot 11 scharen eveneens 5 tot 30 centimeter diep mee. Volgens de fabrikant kan zelfs een kleine tweewielaangedreven trekker overweg met hun 6-schaar ploeg. Ook hier is het model met 8 scharen het populairst. Koeckhoven maakt er geen geheim van dat het productie-einde van Rumptstad de aanjager was om het JK-rister te ontwikkelen. “De truc is dat het zoolijzer grip heeft zodat de ploeg in de grond geraakt en blijft. Snijschijven vinden wij overbodig bij bovenover rijden want de voor hoeft daarvoor niet breed en open te zijn. En door de stand van de scharen te veranderen zie je bij ons ook niet langer een ploegzool die de waterberging hindert. Het resultaat is een luchtig ploegbeeld zonder zelfs in de zwaarste klei worsten te draaien”, betoogt Frans Koeckhoven.

Vorenpakker wordt vorendrukker en -snijder

Ook bij het herverdichten van de geploegde grond staat het bedrijf een andere filosofie voor dan gebruikelijk. “Als je minder diep werkt en geen worsten draait, hoef je ook minder lucht uit de grond te halen. Dat doen wij met onze geïntegreerde vorendrukker en -snijder. De vorendrukker drukt met het gewicht van de ploeg de grond aan. De vorensnijder doet hetzelfde maar heeft ringen met een snijdend effect. De ringen bewegen per maximaal drie sets mee in bochten en beide modellen hebben een transportstand.”

Op verzoek zijn vrijwel alle gekende opties voor ploegen leverbaar maar volgens Koeckhoven niet nodig. Dat geldt evenzo voor snijschijven om de voor “af te bakenen”. Bij bovenover rijden hoeft de voor niet breed en open te zijn.

De vorendrukker is een eigen ontwerp en is een aanvulling op vorenpakkers van andere fabrikanten. De ringen bewegen per maximaal drie sets mee in bochten.

Op deze foto is het meesturen van de ringen van een vorensnijder goed te zien. De ophanging ervan is zwaar geconstrueerd zodat het gewicht van de ploeg tijdens het ploegen op de ringen kan rusten.

De vorenpakker en -snijder zet je indien nodig handmatig of optioneel hydraulisch in een passende stand door deze “schoorstang” te verstellen.

Deze ondergronder voor lichte grond is een van de talloze opties die leverbaar zijn: “Om de ondergrond wel los te maken maar niet naar boven te halen.”

GEBRUIKERSERVARING

Akkerbouwbedrijf Scholtens, Luttelgeest (Flevoland)

“Interessante ploeg qua capaciteit, eenvoud en prijs”

Bij Akkerbouwbedrijf Scholtens ploegt Arnold Pit jaarlijks zo’n 300 hectare. “Dat wordt telkens wel iets minder maar we ploegen nog altijd een flink areaal.” Het land is (veelal) gediepploegd waardoor de grond wat lichter is geworden en dat levert ook bontere percelen op. Pit ploegde aanvankelijk met een Koeckhoven FK 11-schaar die wat te agressief bleek en sinds een jaar of vijf ploegt hij met een Koeckhoven JK 10-schaar. “Aardappelland ploegen we 20 à 21 centimeter diep omdat we land klaarleggen, poten en aanaarden in een werkgang. Dan heb je voldoende losse grond nodig. Anders ploegen we op 18 centimeter. We ploegen minder diep als voorheen om de organische stof bovenin te houden en we rijden bovenover. Eerder met rupsen onder de New Holland T7.270 en nu met 900 millimeter brede banden omdat we best veel en ver over de weg rijden.”

Scholtens koos voor Koeckhoven voor de capaciteit en de interessante prijs. “We ploegen 3 meter breed. Dat geeft de capaciteit die we willen.” De middenaanspanning en vaste snijbreedte van 31 centimeter bevallen goed. “Maar op bonte stukken is het soms zoeken voor de ploeg en dan is de aansluiting niet altijd even goed. Dat kan een nadeel zijn. Er is niet veel in en af stellen aan de ploeg waardoor je weinig fout kunt doen. Die eenvoud, dat vind ik een voordeel.”

Mouton-Agri, Aalter, Oost-Vlaanderen

“Weinig instelwerk aan de ploeg”

Mouton-Agri was het eerste loonbedrijf dat in België ging werken met de Koeckhoven-Ecoploeg. “Ondertussen zijn we in de streek hiervoor ook wel gekend”, zegt Thijs Mouton. “Wij waren zes jaar geleden tijdens een demo vooral geïnteresseerd in het stukmaken van graszoden zonder te veel brandstof te moeten gebruiken. Daar is de interesse in de Ecoploeg echt ontstaan. Al snel kochten we de ploeg en ook een mulcher. De relatie met Koeckhoven werd al snel zo goed dat wij nu met onze tractor zorgen voor demonstraties als er interesse is in de ploeg vanuit België.” Vader Guy zorgt steevast voor uitleg of ondersteuning aan klanten met interesse. “Naast biolandbouwers is er vooral interesse van landbouwers die werkgangen willen uitsparen of die hun grond ondiep willen bewerken.”

Mouton gebruikt een FK Ecoplus omwille van de eerder lichte grond in de streek. “We gebruiken ze voor al ons akkerland en het vernieuwen van weides. Met de loonwerken bij klanten erbij komen we jaarlijks aan 100 tot 150 hectare. Een sterk punt is dat we kunnen ploegen met een tractor op 710-banden waarmee we dezelfde dag nog kunnen zaaien. Je moet wel bovenop kunnen rijden om vooraan de trekker iets te kunnen doen. Dat is misschien net iets anders dan gewoon in de voor rijden maar dankzij gps lukt dat zonder problemen. Verder is er weinig instelwerk aan de ploeg.”

“Eerst reden we zonder vorenpakker maar dan haalden we soms materiaal dat we ondergeploegd hadden terug boven bij het klaarleggen. Met de vorenpakker kan er direct na het ploegen gezaaid worden.”

Bron: de Loonwerker, september 2026, pagina 12–15. Ook te downloaden als PDF-bestand.